Mîna Qazî (navê wê yê keçiktiyê: Mîna Hesenî), ew ne tenê hevjîna Pêşewa Qazî Mihemed bû, di heman demê de kesayeteke serbixwe, çalakvaneke siyasî û damezrênera yekemîn rêxistina jinan a fermî li herêmê bû. Di…
4 mins read Di dîroka Kurdan de, kêm jin hene ku wekî Adîle Xanimê mohra xwe li ser rûpelên demê xistibe. Ew ne tenê jina serokê eşîrekê bû; ew lîdereke polîtîk, dadgereke dadperwer û avhîsaza bajarekî bû. Ji…
3 mins read Di ezmanê wêjeya Kurdî ya klasîk de çend stêrkên geş hene ku ronahiya wan qet namire. Yek ji wan stêrkan, belkî yê herî evîndar û kûr, Melayê Cizîrî ye. Ew ne tenê helbestvaneke; ew di…
4 mins read Nasirê Kurd (Theophobos), yek ji fîgurên herî balkêş û kêmpeyda yê dîroka serdema navîn e. Ew fermandarekî kurd e ku hem di nav dewleta Abbasî de û hem jî di nava Împaratoriya Bîzansê de roleke…
3 mins read Evdalê Zeynikê yek ji kesayetiyên herî girîng ên wêjeya devkî ya Kurdî ye. Evdal ji hêla gelek lêkolîneran ve wekî "Homerosê Kurdan" jî tê binavkirin. Navê wî ne tenê wekî navekî hunerî, lê di heman…
4 mins read Serhad Ayaz, ku bi navê xwe yê dikê Serhado tê nasîn, di 15ê Kanûna Pêşîn a 1984an de li Stockholmê, Swêdê ji dayik bû. Malbata wî di destpêkê de ji gundê Helex, li navçeya Midyadê…
3 mins read Aramê Dîkran (Aram Melîkyan, 1934-2009). Ev hunermendê kurd-ermenî, ku di sala 1934an de li Qamişloyê ji dayik bû, bi dengê xwe yê germ û nerm, bû sembola evîna azadiyê û biratiya gelan. Jiyanek bi Hunerê…
3 mins read Le Corbusier (1887-1965), bi navê rast Charles-Édouard Jeanneret, yek ji avahîsaz, bajarvan, nîgarvan û teorîsyenên herî bibandor ên sedsala 20-an e. Li La Chaux-de-Fonds, Swîsreyê ji dayik bû, wî di ciwaniya xwe de dest bi…
6 mins read Ehmedê Xanî (1650-1707) yek ji sembolên herî girîng ên wêjeya klasîk a Kurdî ye. Ew ne tenê helbestvanekî jêhatî bû, lê di heman demê de fîlozof, dîrokzan, teolog û rewşenbîrekî pir alî bû. Berhema wî…
5 mins read Deniz Ozer ku bi şêwaza xwe ya taybet yek ji navên navdar ên şanoya kurdî û mîzahê ye, di medyaya civakî de bi navên wekî "Deno", "72deno", "denoozer72" û "denoizm" tê naskirin. Ozer ku li…
3 mins read Albert Einstein yek ji girîngtirîn fîzîknasên sedsala 20-an e, ku di zanistiya nûjen de yek ji kesayetiyên herî bibandor tê hesibandin. Di 14'ê adara 1879'an de li bajarê Ulm ê Elmanyayê hatiye dinê û di…
3 mins read Sigmund Freud (1856-1939) tûrenasek Awûstûryayî bû ku damezrînerê psîkolojî û psîkanalîza nûjen tê hesibandin. Freud teoriyên şoreşgerî pêş xist da ku avahiya tevlihev a hişê mirovan fêm bikê û ji bo dermankirina nexweşiyên derûnî rêbazên…
3 mins read Frîda Kahlo yek ji hunermendên herî girîng û navdar ên sedsala 20-an e. Wênesazeke Meksîkî, hem ji bo hunera xwe hem jî ji bo jiyana xwe bûye sembolek cîhanî. Frîda bi zehmetiyên ku di jiyana…
6 mins read Omer Xeyam helbestvan, matematîkzan, stêrnas û fîlozofê Farisî yê navdar. Di 18ê Gulana 1048an de li Nîşabûrê ji dayik bû û di 4ê Kanûna Pêşîn a 1131ê de li heman bajarî koça dawî kir. Xeyam…
4 mins read Elon Musk di cîhana teknolojiyê de kesayetek şoreşger e, wekî yek ji karsazên herî naskirî yên serdema nûjen. Musk, damezrîner û rêberê Tesla, SpaceX, Neuralink, Boring Company û gelek pargîdaniyên din ên nûjen, bi pêkanîna…
6 mins read 
