Çîroka Mîrze Mihemed û Teyrê Sîmir
Hebû tune bû, ji Xwedê pê ve kes tune bû. Bizinek li banî bû, mîhek li xwarê bû, xêr û xweşî li bejna guhdar û haziran bû... Carekê ji caran, di zemanên berê de padîşahek…
4 mins readAuthor: admin
4 mins read
Paradoksa Fermi: Bêdengiya Mezin a Gerdûnê
Di sala 1950-î de, fîzîknasê navdar Enrico Fermi, dema bi hevalên xwe re li ser sifrê nan dixwar, ji nişka ve pirsek kir ku heta îro bersiva wê nehatiye dîtin: "Naxwe her kes li kû…
3 mins read
Eshabê Kehf: Xewa Bi Salan
Çîroka Eshabê Kehf (Hevalên Şikeftê), yek ji wan serpêhatiyên herî bi bandor e ku di navbera her du dînên mezin, Xiristiyantî û Îslamê de, bûye pireke baweriyê. Ev çîrok tenê behsa xewekê nake; behsa serhildanekê,…
3 mins read
Destana Rûstemê Zal û Cîhana Lehengiyê
Destana Rûstemê Zal, ne tenê behsa şerekî dike; ew behsa felsefeya jiyanê, rûmeta malbatê û têkoşîna bêdawî ya di navbera ronahî û tariyê de dike. Çîroka Evîn û Jidayikbûnê Berî ku Rûstem were dinyayê, bavê…
4 mins read
Çiyayê Mava û Herêma Torê
Di Navbera Dîrok û Xwezayê De Herêma Torê û Çiyayê Mava, yek ji parçeyên herî girîng, kevnar û dewlemend ên erdnîgariya welatê me ne. Ev herêm, ne tenê bi xwezaya xwe ya asê û bedew,…
3 mins read
Mîna Qazî: Dayika Komarê
Mîna Qazî (navê wê yê keçiktiyê: Mîna Hesenî), ew ne tenê hevjîna Pêşewa Qazî Mihemed bû, di heman demê de kesayeteke serbixwe, çalakvaneke siyasî û damezrênera yekemîn rêxistina jinan a fermî li herêmê bû. Di…
4 mins read
Esededîn Şêrkoh:Pêşengê Xanedana Eyûbiyan
Esededîn Şêrkoh (bi navê wî yê tam: Ebû-l-Haris Şêrkohê kurê Şadî), yek ji fermandarên herî mezin ên dîroka Rojhilata Navîn e. Ew wekî mamê Selahedînê Eyûbî û damezrênerê rastîn ê desthilatdariya Eyûbiyan li Misrê tê…
4 mins read
Şeva Mîracê: Rêwîtiya Pîroz
Şeva Mîracê, di alema Îslamê de yek ji şevên herî pîroz û taybet e. Ev şev, sembola bilindbûna manewî, nêzîkbûna Xwedê û teselliya Dilê Pêxember (s.a.w) e. Di salnameya Hîcrî de, şeva 27ê ya meha…
3 mins read
Dewleta Hezarhespî: Hukûmdariya Kurdên Lor (1148–1424)
Dewleta Hezarhespî an jî bi navê xwe yê din Atabekên Lorê Mezin, xanedaneke kurd e ku nêzîkî sê sedsalan li herêmên Loristan, Şehrezûr û Xuzistanê hikum kiriye. Ev dewlet wekî yek ji dirêjtirîn desthilatdariyên herêmî…
4 mins read
Adîle Xanim:Sembola Desthilatdariya Jinê
Di dîroka Kurdan de, kêm jin hene ku wekî Adîle Xanimê mohra xwe li ser rûpelên demê xistibe. Ew ne tenê jina serokê eşîrekê bû; ew lîdereke polîtîk, dadgereke dadperwer û avhîsaza bajarekî bû. Ji…
3 mins read
Mîrê Evînê : Melayê Cizîrî
Di ezmanê wêjeya Kurdî ya klasîk de çend stêrkên geş hene ku ronahiya wan qet namire. Yek ji wan stêrkan, belkî yê herî evîndar û kûr, Melayê Cizîrî ye. Ew ne tenê helbestvaneke; ew di…
4 mins read
Zêr: Tîrêja Stêrkan
Di dîroka mirovahiyê de tu maden bi qasî zêr bandor li şaristaniyan nekiriye. Ji tacên qralan heta xizneya dewletan zêr her dem bûye sembola hêz, dewlemendî û nemiriyê. Lê gelo ev madena zer û birqok…
3 mins read
Arîstokratê Kurd:Nasirê Kurd
Nasirê Kurd (Theophobos), yek ji fîgurên herî balkêş û kêmpeyda yê dîroka serdema navîn e. Ew fermandarekî kurd e ku hem di nav dewleta Abbasî de û hem jî di nava Împaratoriya Bîzansê de roleke…
3 mins read
Zanîngeha Nisêbînê û Dêra Mar Yaqûb
Dîroka mirovahiyê li ser axa Kurdan bi gelek şaristanî û baweriyan re hûnandî ye. Piştî serdema Zerdeştiyê, herêma Torê bûye navenda belavbûna Xirîstiyaniyê û li ser vê axê gelek dêr û keşîşxane hatine avakirin. Di…
4 mins read
Şovalyeyê Zimanê Kurdî: Mehmed Uzun
Mehmed Uzun, di dîroka wêjeya Kurdî de ne tenê nivîskarek e; ew avhîsazê romana modern a Kurdî û parêzvanekî dilsoz ê zimanê qedexekirî ye. Uzun, bi pênûsa xwe sînorên sirgûnê derbas kir û bi berhemên…
4 mins read