Kurte: Kamerayên telefonên aqilmend ên îro ji bo gelek karan têra xwe bi hêz in, lê kalîteya wêneyê bi piranî ne bi cîhazê, bi zanîna wênekêş ve girêdayî ye. Ev rêbername neh prensîbên bingehîn ên wênekêşiyê, ji paqijiya lensê heta ronahî, kompozîsyon û sererastkirinê, bi awayekî pratîkî rave dike.
1. Paqijkirina Lensê
Lensa telefonê ji ber ku her tim di dest û bêrîkan de ye, zû qirêj dibe. Şopa tiliyan wêneyê nezelal dike, kontrastê kêm dike û li dora ronahiyan “halo” çêdike. Berî kişandinê paqijkirina lensê bi qumaşekî mîkrofîber yek ji gavên herî hêsan û bandor e.
2. Ronahî: Bingeha Wêneyê
Wênekêşî bi wateya xwe ya peyvî “nivîsandina bi ronahiyê” ye (ji Grekî phōs “ronahî” û graphē “nivîsandin”). Senzorên telefonê biçûk in; ji ber vê yekê di ronahiya kêm de “deng” (noise) û nezelalî çêdibe.
- Ronahiya herî baş ronahiya nerm e: hewaya ewrî, siya, an jî ronahiya pencereyê ya ji aliyekî ve.
- “Saeta zêrîn”, yanî demên piştî hilatin û berî avabûna rojê, ronahiyeke germ û nerm dide.
- Ronahiya rasterast a nîvro siyên tûj li ser rû çêdike; heke gengaz be, jê dûr bisekine.
3. Fokus û Ronahiya Destî
Telefon bi xweber xala fokusê hildibijêre, lê carinan şaş hildibijêre. Bi tikandina li ser ekranê dikarî fokusê li ser mijarê bi cih bikî. Di gelek telefonan de piştî tikandinê dikarî bi tiliya xwe ronahiya (exposure) jî bilind an nizm bikî. Ev bi taybetî ji bo portre, xwarin û wêneyên nêzîk (makro) girîng e.
4. Kompozîsyon û Qaîdeya Sêyan
Di mîhengên kamerayê de “tor” (grid) çalak bike. Li gorî qaîdeya sêyan, çarçove bi du xetên horîzontal û du xetên vertîkal li neh beşan tê parvekirin; danîna mijarê li ser xalên ku xet li hev dikevin, li şûna navendê, wêneyê hevsengtir û balkêştir dike. Tor her weha alîkariyê dide ku asoya deryayê an xetên avahiyan rast bin.
5. Moda Portreyê bi Hişyarî
Moda portreyê paşxaneyê bi awayekî dîjîtal nezelal dike. Lê li dora porê, camên çavan, heywanan û di ronahiya kêm de dibe ku şaşiyên xuya çêbin. Heke encam ne xwezayî be, di moda normal de kişandin û nêzîkbûna mijarê bi xwe pir caran encameke baştir dide.
6. Zoom: Nêzîk Bibe
Zooma dîjîtal tenê beşek ji wêneyê mezin dike û kalîteyê kêm dike. Zooma optîkî (lensa “telephoto” ya ku di gelek telefonan de wekî 2x, 3x an 5x heye) kalîteyê diparêze. Ji ber vê yekê, heke gengaz be, li şûna zooma dîjîtal bi xwe nêzîkî mijarê bibe.
7. HDR di Cihê Rast de
HDR (High Dynamic Range) çend wêneyan bi ronahiyên cuda li hev dike da ku hem cihên tarî û hem jî yên ronî xuya bibin. Ew ji bo dîmenên bi kontrasta bilind, wekî avabûna rojê an odeyeke li ber pencereyê, baş e. Lê di dîmenên bi tevgera bilez de dikare şopên tevlihev çêke.
8. Sererastkirin (Edît)
Wênekêşiya profesyonel bi kişandinê naqede; sererastkirin beşek ji pêvajoyê ye. Prensîba sereke ev e: destdanên nazik, ne fîlterên giran. Mîhengên herî girîng ev in:
- Ronahî (exposure) û kontrast
- Ronahî û siyên herêmî (highlights / shadows)
- Hevsengiya spî (white balance)
- Tûjî (sharpness), bi pîvaneke kêm
9. Zêdetir Bikişîne, ya Baştirîn Hilbijêre
Wênekêşên profesyonel heman dîmenê çend caran dikişînin û paşê ya herî baş hildibijêrin. “Moda rêzkişandinê” (burst) bi taybetî ji bo mijarên ku dilivin bikêr e. Piştî hilbijartinê, jêbirina wêneyên xirab cihê bîrê jî diparêze.
10. Encam
Wêneyeke profesyonel ne bi cîhaza biha, lê bi hevsengiya ronahî, kompozîsyon, tûjî û sererastkirinê çêdibe. Wekî ku wênekêşê navdar Ansel Adams gotiye: “Tu wêneyekî nakişînî, tu wî çêdikî.”
Çavkanî
- Adams, A. (1980). The Camera. Boston: New York Graphic Society.
- Freeman, M. (2007). The Photographer’s Eye: Composition and Design for Better Digital Photos. Lewes: Ilex Press.
- Peterson, B. (2016). Understanding Exposure (4. çap). New York: Amphoto Books.
