Kurte: Sînemaya Kurdî ji aliyê mijaran ve dewlemend e: zarokatî di bin şer de, koçberî, nasname û bîra kolektîf. Ev gotar çar fîlmên girîng ên sînemaya Kurdî ya hevdem bi kurtî dinirxîne û cihê wan di vê sînemayê de nîşan dide.
1. Kûsî Jî Difirin (Bahman Ghobadi, 2004)
Navê fîlmê yê Îngilîzî Turtles Can Fly e. Fîlm li gundekî penaberan ê li ser sînorê Başûr û Bakur, di rojên berî êrîşa Amerîkayê ya 2003an de, derbas dibe. Zarokên ku bi rakirina mayînan (mîn) debara xwe dikin, bi rêberiya xortekî bi navê “Satellite”, li bendê ne. Fîlm ne tenê çîroka şer e; ew çîroka zarokên ku şer jiyana wan diguherîne ye. Fîlmê li Festîvala San Sebastianê Xelata Concha de Oro wergirt.
2. Min Dît (Miraz Bezar, 2009)
Min Dît bi zimanê Kurdî li Diyarbekirê hatiye kişandin. Fîlm çîroka du xwişk û birayên biçûk e ku piştî kuştina dê û bavê xwe li ber çavên wan, di salên 1990î de li kolanên bajêr bi tena serê xwe dimînin. Fîlm temaşevanan dike şahid û pirsa edaletê û zarokatiya windabûyî dide ber çavan.
3. Berî Berfê (Hisham Zaman, 2013)
Navê fîlmê yê Îngilîzî Before Snowfall e. Fîlm çîroka xortekî ji Başûr ye ku ji bo dîtina xwişka xwe ya ku ji zewaceke bi zorê reviyaye, bi rê dikeve û di nav Tirkiye û Ewropayê re derbas dibe. Her çend wekî fîlmeke rê (road movie) dest pê dike jî, di bingeh de rêwîtiyeke nasnameyê ye: “Ez kî me? Kokên min an rêya min min diyar dikin?”
4. Cîran (Mano Khalil, 2021)
Navê fîlmê yê navneteweyî Neighbours e. Derhênerê Kurd ê li Swîsreyê Mano Khalil di vê fîlmê de zarokatiya xwe ya li gundekî li ser sînorê Rojava û Bakur di salên 1980î de vedibêje. Fîlm bi çavên zarokekî Kurd nîşan dide ka sînor ne tenê li ser nexşeyan, lê di nav ziman, çand û têkiliyên mirovan de jî hene. Mijarên wekî polîtîkaya asîmîlasyonê li dibistanê û têkiliyên bi cîranên Cihû re di fîlmê de cih digirin.
5. Nirxandin
Xala hevpar a van fîlman ew e ku ew êşê ne tenê nîşan didin, lê hewl didin wê fêm bikin. Bi taybetî bikaranîna zarokan wekî vebêj, di sînemaya Kurdî de rêbazeke berbelav e: çavên zarokan rastiya şer û zordestiyê bi awayekî bê fîlter dide xuyakirin (Koçer, 2014).
Çavkanî
- Koçer, S. (2014). Kurdish cinema as a transnational discourse genre. International Journal of Middle East Studies, 46(3), 473–488.
- San Sebastián International Film Festival. (2004). Palmarés. sansebastianfestival.com.
