Çîroka Mîrze Mihemed û Teyrê Sîmir

Hebû tune bû, ji Xwedê pê ve kes tune bû. Bizinek li banî bû, mîhek li xwarê bû, xêr û xweşî li bejna guhdar û haziran bû…

Carekê ji caran, di zemanên berê de padîşahek hebû. Sê kurên wî hebûn; yê herî biçûk jî Mîrze Mihemed bû. Baxçeyekî padîşah ê pir xweş hebû û di vî baxçeyê wî de darek hebû ku her şev sêveke zêrîn dida. Lê mixabin, her sibe ku ji xew radibûn, didîtin ku sêva zêrîn hatiye dizîn.

Şevekê kurê mezin çû nobedê, lê di xew re çû û sêv hat dizîn. Şeva din kurê wî yê nivî çû, lê ew jî di xew re çû. Dora Mîrze Mihemed hat. Mîrze Mihemed ji bo ku di xwe re neçe, bi şûrê xwe tiliya xwe ya biçûk qelişand . Ji êşa tiliya xwe, heta nîvê şevê çavê wî neçû ser hev. Nîvê şevê dît ku hûtekî mezin ji asîman hate xwarê ku sêvê bibe. Mîrze Mihemed di cih da tîra xwe avêt û hût birîndar kir. Hûtê birîndar bi xwîna ku jê dikişiya, reviya û çû kete bîreke pir kûr.

Serê sibê Mîrze Mihemed û birayên xwe şopa xwînê şopandin û hatin ser bîrê. Bîr ew qas kûr bû ku dawî nedixuya. Birayên mezin tirsiyan û neketin bîrê. Lê Mîrze Mihemed werîsek li bejna xwe girêda û xwe berda binê bîrê.

Dema xwe di berde binê bîrê, dibîne ku ev der cîhaneke din e; cîhana binê erdê ye. Li wir dibîne ku hûtekî heftserî kaniya ava bajêr girtiye. Ji bo ku qurtek av bide xelkê, her sal keçikekê qurban dixwaze û wê dixwe. Wê rojê dora keça padîşahê wê derê bû ku bibe qurbana hût. Mîrze Mihemed şûrê xwe dikişîne û bi hût re dikeve şerekî giran. Her heft serên hût jê dike û xelkê bajar hem ji hût hem jî ji bêaviyê xilas dike.

Dema ku dixwaze vegere jor, birayên wî ji hesûdiyê werîs dibirin û Mîrze Mihemed li binê erdê dihêlin.

Mîrze Mihemed bi xemgînî di cîhana binê erdê de digere. Rojekê dibîne ku marekî reş ê mezin bi darekê ve hildikişe da ku çêlikên Teyrê Sîmir bixwe. Çêlik ji tirsan diqîrin. Mîrze Mihemed di cih de şûrê xwe dikişîne û mar dikuje. Gava Teyrê Sîmir tê, dibîne ku yekî çêlikên wî ji mirinê xilas kirine. Teyrê Sîmir pir kêfxweş dibe û ji Mîrze Mihemed re dibêje: “Daxwazekê ji min bixwaze ey xortê mêrxas!”

Mîrze Mihemed dibêje: “Min derxe ser rûyê erdê, cem bavê min.”

Teyrê Sîmir dibêje: “Çil kîsikên goşt û çil kîsikên avê bîne. Wan li baskên min bar bike. Gava ku ez firîm, gava ku ez bibêjim ‘gak’ kîsikek goşt bide min, gava ez bibêjim ‘guk’ kîsikek av bide min.”

Mîrze Mihemed tiştên ku Sîmir xwestiye tîne û ew ber bi rûyê erdê ve difirin. Rê pir dirêj e. Dema ku nêzîkî rûyê erdê dibin, goşt xilas dibe. Teyrê Sîmir dibêje “gak”, lê goşt tune ye. Mîrze Mihemed ji bo ku teyr ji taqetê nekeve û bi hev re nekevin xwarê, bi şûr ji ranê (hêt) xwe perçeyek goşt dibire û dixe devê Teyrê Sîmir. Teyrê Sîmir ji tama goşt fam dike ku ev goştê mirov e, lewma dadiqurtîne lê naxwe, di qirika xwe de vedişêre.

Gava digihîjin ser rûyê erdê, Mîrze Mihemed peya dibe lê di kule. Teyrê Sîmir jê dipirse: “Kuro, te çi da min?” Mîrze Mihemed mecbûr dimîne rastiyê bibêje. Teyrê Sîmir di cih de wî perçeyê goşt ji qirika xwe derdixe, bi cihê birînê ve dike û bi tifika xwe derman dike. Birîn di cih de sax dibe.

Mîrze Mihemed bi xatirxwestinê ji Teyrê Sîmir vediqete û diçe qesra bavê xwe. Li wir rastiya birayên xwe yên xayîn derdixe holê û heta dawiya emrê xwe bi edalet û xêr û xweşî li welatê xwe dijî.​

Çîroka min çû diyaran, rehmet li dê û bavê guhdaran.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *