Çîroka Eshabê Kehf (Hevalên Şikeftê), yek ji wan serpêhatiyên herî bi bandor e ku di navbera her du dînên mezin, Xiristiyantî û Îslamê de, bûye pireke baweriyê. Ev çîrok tenê behsa xewekê nake; behsa serhildanekê, parastina rûmetê û mucizeyeke xwedayî dike ku sînorên demê nas nake.
Serdem û Şertên Dijwar
Bûyer di nîvê sedsala 3’an (nêzî sala 250î) de, di bin desthilatdariya Împaratoriya Romayê de derbas dibe. Wê demê Împarator Decius (bi navê Daqyanûs tê naskirin) serwer bû. Şert û mercên wê demê wiha bûn:
Zilm û Pûtperestî: Romayî pûtperest bûn û Împarator wekî “Xwedawend” dihat dîtin.
Zexta li ser Bawermendan: Kesên ku bawerî bi Yekxwedayî (dînê Îsa Pêxamber) dianîn, dihatin girtin, îşkencekirin û kuştin.
Tirs û Sîxurî: Civak di bin tirsê de bû; xortên ku neçûna perestgehên pûtan, dihatin gilî kirin.
Ciwanên Wêrek
Ev ciwanên ku navên wan di rîwayetan de wekî Yemlîxa, Mekselîna, Misliyna, Mernûş, Debernûş, Şazenûş û Kefeştetayûş derbas dibin, ne mirovên xizan bûn. Piraniya wan kurên mîr û şêwirmendên nêzîkî qesra împarator bûn. Lê gava dîtin ku zilm gihîştiye lûtkeyê, wan ji bo bextewarî û dewlemendiya qesrê dest ji namûs û baweriya xwe a bi Xwedêre bernedan û biryarek dan: “Yan teslîm bibin, an azadî.”
Rêwîtiya Ber bi Şikeftê ve û Qitmîr
Ciwanan biryar da ku ji bajêr birevin. Li ser rê rastî şivanekî û kûçikê wî yê bi navê Qitmir hatin. Şivan jî bi wan re bû yek. Qitmîr, wekî parêzvanekî dilsoz, li ber deriyê şikeftê sekinî û bû sembola herî mezin a wefayê di dîrokê de.
Xwedê li wê şikeftê xeweke giran da ser wan. Ev ne xewek asayî bû; mîna “dem sekinîbe” bû. Ji bo ku bedenên wan xira nebin, li gorî ayeta Kur’anê, Xwedê ew her carê ber bi aliyê rast û çep ve dizivirandin da ku ax û erd ziyanê nede cesedê wan.
Şiyarbûna piştî 309 Salan
Dema ku piştî 309 salan (li gorî salnameya heyvê) şiyar bûn, wan digot qey tenê rojek an jî nîvê rojê razane. Yemlîxa çû bajêr ku nan bikire, lê dît ku:
Dinya Guheriye: Êdî pûtperestî nemaye, dînê Yekxwedayî (Xiristiyantî) bûye dînê fermî.
Pereyên Kevn: Dema pereyê zêr ê serdema Daqyanûs dirêjî nanpêj kir, her kes matmayî ma.
Mucize: Ew birin cem padîşahê dindar ê wê demê. Ciwanan dît ku daxwaza wan a azadiyê piştî 3 sedsalan bi ser ketiye. Piştî vê hevdîtinê, ew dîsa vegeriyan şikefta xwe û çûn ser dilovaniya xwe.
Cihê Bûyerê: Ma li ku Derê ye?
Li çend deveran behsa hebuna vê şikeftê tê kirin. Yek ji wan jî li navçeya Amedê Licê ye. Ev şikeft wekî “Şikefta Eshabê Kehf” tê naskirin û gelê herêmê xwedî li vê mîratê derdikeve, her sal bi hezaran kes diçin serdana wê.
Kurteya Peyamê
Eshabê Kehf nîşanî me dide ku zilm her çi qas xurt be jî, temenê wê kin e; lê bawerî û rûmet, eger bi sedsalan di xew de bin jî , rojekê bi ser dikevin.
