Her çend mehên havînê wateya betlane, derya û rojê bin jî, germahiya zêde dikare xetereyên cidî ji bo tenduristiya me çêbike. Rojtengbûn, xwêdana zêde, bêavbûn û westandin pirsgirêkên hevpar in. Lêbelê, bi çend tedbîrên hêsan gengaz e ku hûn xwe ji germahiya zêde biparêzin!
1️⃣ Di Demên Rast de Rojê Silav Bikin
Di demjimêrên ku tîrêjên rojê herî xurt in (di navbera saet 11:00 û 16:00an) de ji derbaskirina demên dirêj li derve dûr bisekinin. Serê sibê an derengiya piştî nîvro ji bo girtina rojê an meşa li derve çêtir e.
2️⃣ Di Siyê de Bimînin, Neşewitin!
Ger divê hûn bi tevahî li derve bin, dem li deverên bi siya derbas bikin. Ser û çavên xwe bi şewqeyeke fireh û berçavkên rojê yên parastina UV biparêzin. Ger hûn nikaribin siya bibînin, hilgirtina sîwanekê çareseriyeke jîr e.
3️⃣ Cil û Bergên Sivik û Rehet Li Xwe Bikin
Qûmaşên nefesgir ên wekî pembû an keten hilbijêrin ku laş teng nakin. Cilên bi rengên vekirî tîrêjên rojê vedigerînin, lê rengên tarî germê dimijin. Ji ber vê yekê, lixwekirina tîşorteke reş di havînê de ne aqilane ye!
4️⃣ Avê Bikin Dostê Xwe
Telafîkirina ava ku laşê we bi rêya xwêdanê winda dike pir girîng e. Hewl bidin ku her roj herî kêm 2-2,5 lître av vexwin. Di tevahiya rojê de pir caran avê vexwin, ne tenê dema ku tî dibin. Li şûna kola, qehwe û çaya zêde, alternatîfên saxlem ên wekî dew, çayên giyayî, an ava mîneral hilbijêrin.
5️⃣ Xwarinên Sivik Hilbijêrin
Xwarinên giran û rûn dibin sedema astengiya herisandinê û germahiya laş zêde dikin. Di şûna wê de, salate, xwarinên bi rûnê zeytûnê, mast û fêkî hem tezeker e û hem jî hêsan tê herisandin. Xwarinên bi ava zêde yên wekî zebeş û xiyar divê di xwarinên we yên havînê de bingehîn bin.
6️⃣ Serşok û Kompresên Tezeker
Serşokên nerm dibin alîkar ku germahiya laş birêkûpêk bibe. Serşokên sar ên ji nişka ve carinan dikarin laş şok bikin. Danîna kompresên sar li pişta stû, milan, enî û çokên we jî tezeker e.
7️⃣ Mala Xwe Bi Rêkûpêk Hênik Bihêlin
Bi girtina perdeyan di nav rojê de, tîrêjên rojê sînordar bikin. Ji bo afirandina herikîna hewayê ya xwezayî, pencereyan di sarbûna sibeh an êvarê de vekin. Ger hûn klîmayê bikar tînin, ji rûniştina rasterast li ber wê dûr bisekinin. Danîna pervaneyan li ber pencereyan dikare herikîna hewayê ya sar biafirîne.
8️⃣ Çalakiya Xwe ya Fizîkî Plan Bikin
Ji werzîşa dijwar dûr bisekinin, an jî heke hûn werzîşê dikin, demên sar di serê sibê an êvarê de hilbijêrin. Werzîşa dijwar di hewaya germ de bêavbûnê zûtir dike û xetera bêhişbûnê zêde dike.
9️⃣ Krema Rojê Bikar Bînin
Krema rojê bi SPF-ya herî kêm 30 bikar bînin da ku çermê xwe ji tîrêjên zirardar ên UV yên rojê biparêzin. Ji bîr mekin ku her du saetan carekê û her gava ku hûn xwêdan dikin, krema rojê ji nû ve bikar bînin.
1️⃣0️⃣ Nîşaneyan Bi Cidî Bigirin
Di germahiya zêde de, sergêjî, dilxelandin, lawaziya zêde û nekarîna xwêdanê dikarin nîşanên lêdana germê bin. Di rewşên weha de, tavilê kesê bibin cihekî sar, cilên teng sist bikin û hewl bidin ku laşê wî/wê sar bikin.
Ger dilxelandin an vereşîn çêbibe, çêtir e ku hûn li şûna vexwarina mîqdarên mezin, qurtên piçûk û hêdî yên av an dewê şor bidin wî/wê. Ger rewş xirabtir bibe, li alîkariya bijîşkî bigerin.
Veguherandina germahiya havînê bo kêfxweşiyekê di destê we de ye! Bi tedbîrên hêsan, hûn dikarin tenduristiya xwe biparêzin û ji rojê kêfê bistînin. Ji bîr mekin: Xwe sar hiştin pêdivîyek e, ne luks e.
Çavkanî
- World Health Organization. (2018). Heat and health (fact sheet). WHO.
