Astronomî çi ye?
Astronomî şaxek zanistiyê ye ku bi lêkolîna zanistiyê ya gerdûnê ye. Bedenên ezmanî û tevgerên wan ve mijûl dibe. Ji destpêka dîroka mirovatiyê ve, eleqeya li ser ezman hem ji hêla çandî hem jî ji…
4 mins read
Eshabê Kehf: Xewa Bi Salan
Çîroka Eshabê Kehf (Hevalên Şikeftê), yek ji wan serpêhatiyên herî bi bandor e ku di…
3 mins read
Destana Rûstemê Zal û Cîhana Lehengiyê
Destana Rûstemê Zal, ne tenê behsa şerekî dike; ew behsa felsefeya jiyanê, rûmeta malbatê û…
4 mins read
Çiyayê Mava û Herêma Torê
Di Navbera Dîrok û Xwezayê De Herêma Torê û Çiyayê Mava, yek ji parçeyên herî…
3 mins readNivîsên Hilbijartî
Çiyayê Mava û Herêma Torê
Di Navbera Dîrok û Xwezayê De Herêma Torê û Çiyayê Mava, yek ji parçeyên herî…
3 mins readDestana Rûstemê Zal û Cîhana Lehengiyê
Destana Rûstemê Zal, ne tenê behsa şerekî dike; ew behsa felsefeya jiyanê, rûmeta malbatê û…
4 mins read
Miradê Kinê : Mîrê Ribabê
Miradê Kinê di sala 1941an de li gundê Gêra Cahfer, li herêma Torê, ji dayik…
4 mins read
4 mins read
Dahênana Firokeyê: Jidayikbûn û Pêşveçûna Hewayî
Dahênana balafirê di dîroka mirovahiyê de yek ji pêşveçûnên teknolojîk ên herî girîng e. Xeyala çêkirina bileztirîn navgîna veguhestinê li ser rûyê erdê bi sedsalan bandor li gelek zanyar, endezyar û dahêneran kir û di…
4 mins read
Omer Xeyam kî ye?
Omer Xeyam helbestvan, matematîkzan, stêrnas û fîlozofê Farisî yê navdar. Di 18ê Gulana 1048an de li Nîşabûrê ji dayik bû û di 4ê Kanûna Pêşîn a 1131ê de li heman bajarî koça dawî kir. Xeyam…
4 mins read
Suprematîzm çi ye?
Suprematîzm tevgerek e ku di destpêka sedsala 20-an de ji hêla hunermendê rûsî Kazimir Malevich ve hatî pêşve xistin. Di hunerê de fikrê razber kirinê diparêzê. Malevich, ku bi tabloya xwe ya îkonîk "Çerçeya reş…
5 mins read
Epîgenetîk: Pênase û Dîrok
Epîgenetîk çi ye? Epîgenetîk şaxek zanistê ye ku li ser kontrolkirina derbirrîna genê bêyî ti guhertinek di rêza DNA de ku agahdariya genetîkî vedihewîne lêkolîn dike. Ji peyvên Yewnanî "epi" ("ser") û "genetîk", Epîgenetîk ji…
3 mins read
Çima Divê Em Avê Vexwin? Pêdiviya Bingehîn a Bedenê
Av kevirê jiyanê ye. Laşê mirov bi giranî ji avê pêk tê, ji ber vê yekê vexwarina avê ji bo tenduristiya me yek ji hewcedariyên herî girîng e. Gava ku av di laş de gelek…
5 mins read
Çima Fêkî Dema Ku Têne Birîn Reş Dibin?
Reşbûna fêkiyan piştî birîn diyardeyek e ku pir caran tê dîtin. Nemaze di fêkiyên wekî sêv, mûz û hirmî de. Ev rasterast ji ber guhertinên di avahiya kîmyewî ya fêkî de ye. Ev reşbûn, ku…
3 mins read
Elon Musk: Jiyana Karsazek Nûjen û Şoreşgerek Teknolojiyê
Elon Musk di cîhana teknolojiyê de kesayetek şoreşger e, wekî yek ji karsazên herî naskirî yên serdema nûjen. Musk, damezrîner û rêberê Tesla, SpaceX, Neuralink, Boring Company û gelek pargîdaniyên din ên nûjen, bi pêkanîna…
6 mins read
Destpêka Sersalê Di 1ê Çile de: Vekolînek Dîrokî û Çandî
Destpêka sala nû di 1ê Rêbendanê de kevneşopiyek e ku li çaraliyê cîhanê bi pejirandina berfireh a salnameyên nûjen standard bûye. Lêbelê, ev ne tesadufek dîrokî ye, lê encama pêvajoyek pêşveçûnek dirêj e. Gelek faktor…
5 mins read
Teorema Pîsagor: Yek ji kevirên bingehîn ên matematîkê
Teorema Pîsagor çi ye? Teorema Pîsagor têkiliyên di navbera aliyan de di sêgoşeyên rastgir de (ango sêgoşeyên bi yek goşeyê 90 dereceyan) vedibêje. Teorem bi vî awayî tê gotin: Kareya hîpotenûzê (aliyê herî dirêj ê…
3 mins read
El Cezerî : Zanyarê Kurd
El-Cezerî (Îsmaîl bin er-Rezzâz el-Cezerî) di sala 1136'an de li Cizîrê ji dayik bûye û di sala 1206'an de wefat kiriye. Ew endezyar, dahêner û zanyarekî Kurd ê girîng e ku di Serdema Zêrîn a…
3 mins read
Cegerxwîn: Dengê Ronahiya Wêjeya Kurdî
Wêjeya kurdî bi sedsalan di parastina ziman, dîrok û çanda gelê xwe de roleke girîng lîstiye. Yek ji navên herî girîng ên vê edebiyatê jî helbestvanê ku di nîveka sedsala 20an de derketiye holê û…
5 mins read
Li Fezayê Jiyan heye?
Li fezayê jiyan heye? yek ji pirsên herî mezin e ku mirovahî li ser meraq kiriye û zanyar bi salan e li ser lêkolîn kirine. Hebûna jiyana derveyî erdê ne tenê di berhemên zanistî de…
6 mins read
Fobiya Civakî û Xemxweriya(anxiety) Civakî çi ye?
Her çend têgînên fobiya civakî û nexweşiya fikarên civakî bi gelemperî bi hevûdu re têne tevlihev kirin jî, tevî hemanheviyên wan jî, ew çend cûdahiyên girîng hene. Her du rewş bi hestyarî û tirsa zêde…
3 mins read
Teknîka Saetê di Îslamê de: Saetên Rojê
Di alema Îslamê de ji bo ku îbadetên olî bi rêk û pêk bê kirin, pîvana demê xwedî cihekî pir girîng e. Bi taybetî, diyarkirina demên nimêjê rasterast bandor li karanîna dem di civakên îslamî…
5 mins read